Co to jest kręgozmyk i jakie daje objawy?

Co to jest kręgozmyk i jakie daje objawy?

Kategoria Zdrowie
Data publikacji
Autor
physio-health.pl

Kręgozmyk to przemieszczenie jednego kręgu względem drugiego, najczęściej do przodu, zwykle w odcinku lędźwiowym L4–L5 lub L5–S1, a dominującym objawem są objawy bólowe dolnej części pleców z możliwym promieniowaniem do pośladków, ud lub nóg [1]. Dolegliwości często nasilają się podczas stania, chodzenia i przeprostu oraz łagodnieją w siadzie lub przy pochyleniu tułowia do przodu [1]. U części osób przebieg pozostaje bezobjawowy i bywa wykrywany przypadkowo w badaniach obrazowych [1].

Co to jest kręgozmyk?

Kręgozmyk oznacza ześlizg kręgu względem sąsiedniego kręgu w płaszczyźnie przednio tylnej, najczęściej w kierunku przednim. Zwykle dotyczy dolnego odcinka kręgosłupa, szczególnie poziomów L4–L5 oraz L5–S1 [1].

Do przemieszczenia dochodzi, gdy struktury stabilizujące segment ruchowy kręgosłupa, takie jak krążek międzykręgowy, stawy międzykręgowe, łuk kręgu, więzadła i mięśnie, tracą zdolność do utrzymywania prawidłowego ustawienia kręgów. W efekcie może dojść do zwężenia kanału kręgowego lub otworów międzykręgowych i dolegliwości wynikających z podrażnienia lub ucisku korzeni nerwowych.

Jakie są objawy kręgozmyku?

Przebieg choroby bywa bezobjawowy, jednak najczęściej występują objawy kręgozmyku o nasileniu zmiennym w czasie [1]. Najczęstsze dolegliwości obejmują [1]:

  • ból dolnej części pleców, często z promieniowaniem do pośladków lub ud;
  • sztywność i ograniczenie ruchomości kręgosłupa;
  • napięcie mięśni tylnej części ud;
  • ból, mrowienie, drętwienie lub osłabienie kończyny dolnej o charakterze rwy kulszowej.

Dolegliwości typowo nasilają się przy staniu, chodzeniu, aktywności fizycznej lub przeproście, a zmniejszają się po odpoczynku, siadaniu lub pochyleniu do przodu [1].

  Czy kręgozmyk można wyleczyć i jak wygląda leczenie?

Które objawy są alarmowe i kiedy szukać pilnej pomocy?

Do objawów alarmowych należą postępujące trudności w chodzeniu, narastające osłabienie nóg, objawy zwężenia kanału kręgowego oraz zaburzenia kontroli oddawania moczu lub stolca, które wymagają pilnej oceny medycznej.

Jakie są rodzaje kręgozmyku?

Wyróżnia się postacie: wrodzoną lub dysplastyczną, kręgoszczelinową związaną z uszkodzeniem łuku kręgu, zwyrodnieniową wynikającą ze zmian w krążkach i stawach międzykręgowych, pourazową oraz patologiczną. U młodszych osób częściej znaczenie mają przeciążenia i wielokrotne przeprosty, natomiast u dorosłych i w starszym wieku dominuje mechanizm zwyrodnieniowy.

Kręgozmyk różni się od kręgoszczeliny. Kręgoszczelina oznacza ubytek lub złamanie w obrębie łuku kręgu, podczas gdy kręgozmyk to przemieszczenie kręgu. Kręgoszczelina może jednak sprzyjać rozwojowi kręgozmyku.

Na czym polega diagnostyka?

Rozpoznanie opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym i neurologicznym oraz badaniach obrazowych. Podstawowym badaniem jest RTG, które pokazuje ustawienie i stopień przemieszczenia kręgów.

W zależności od obrazu klinicznego wykorzystuje się także:

  • RTG czynnościowe w zgięciu i wyproście do oceny niestabilności segmentu;
  • tomografię komputerową do precyzyjnej oceny struktur kostnych i ewentualnych defektów łuku;
  • rezonans magnetyczny do oceny krążków, kanału kręgowego, korzeni nerwowych i tkanek miękkich, a także stopnia ewentualnego ucisku struktur nerwowych.

Jak ocenia się stopień przemieszczenia?

W praktyce klinicznej stosuje się pięciostopniową skalę Meyerdinga. Stopień I to przemieszczenie do 25 procent, II od 26 do 50 procent, III od 51 do 75 procent, IV od 76 do 100 procent, V powyżej 100 procent określany jako spondyloptoza.

Jak powstaje ból i objawy neurologiczne?

Uszkodzenie lub osłabienie elementów stabilizujących segment ruchowy oraz degeneracja krążka i stawów międzykręgowych zmniejszają stabilność, co sprzyja ześlizgowi kręgu. Przemieszczenie może zwężać kanał kręgowy i otwory międzykręgowe, powodując ucisk korzeni nerwowych i dolegliwości bólowe, parestezje oraz osłabienie mięśni w kończynie dolnej. Nasilenie bólu przy staniu, chodzeniu i przeproście oraz jego zmniejszenie przy pochyleniu do przodu wskazuje na mechaniczne przeciążenie segmentu oraz możliwe współistnienie zwężenia kanału [1].

  Jak rozpoznać objawy dyskopatii kręgosłupa lędzwiowego?

Co wpływa na nasilenie dolegliwości?

Wielkość przemieszczenia nie zawsze koreluje z nasileniem bólu. O przebiegu decydują także poziom kręgosłupa, stabilność segmentu, nasilenie zmian zwyrodnieniowych i zwężenia kanału kręgowego oraz wiek pacjenta.

Ile osób może mieć kręgozmyk?

Kręgozmyk może dotyczyć nawet około 10 procent populacji, przy czym duża część przypadków nie daje objawów i pozostaje nierozpoznana do czasu wykonania badań obrazowych [1]. U osób objawowych dolegliwości często pojawiają się stopniowo [1].

Jak leczy się kręgozmyk?

Leczenie zazwyczaj rozpoczyna się zachowawczo i obejmuje modyfikację aktywności w kierunku unikania czynności nasilających ból, leczenie przeciwbólowe oraz fizjoterapię z naciskiem na ćwiczenia wzmacniające mięśnie tułowia. Fizjoterapia może złagodzić ból i poprawić funkcję, chociaż nie zawsze eliminuje samo przemieszczenie.

Interwencję chirurgiczną rozważa się w przypadku utrzymywania się dolegliwości pomimo leczenia zachowawczego przez około 3 do 6 miesięcy, przy współistniejącej radikulopatii, chromaniu neurogennym, postępującym deficycie neurologicznym, znacznym przemieszczeniu lub istotnym ucisku na struktury nerwowe.

Czy kręgozmyk zawsze wymaga operacji?

Nie. Większość pacjentów leczy się skutecznie metodami zachowawczymi, a zabieg operacyjny jest wskazany w wybranych sytuacjach klinicznych z utrzymującymi się objawami i dowodami ucisku struktur nerwowych lub niestabilności.

Źródła i materiały

  1. https://www.nhs.uk/conditions/spondylolisthesis/

Dodaj komentarz